Neşâtî’nin Gazelini Gazelleriyle Şerh Çalışması

Author:

Number of pages: 13-19
Year-Number: 2021-6.2

Abstract

  1. On yedinci yüzyıl; Osmanlı Devleti’nin siyasi, iktisadi ve toplumsal anlamda gerilemeye başladığı bir dönem olarak kabul edilmektedir. Ancak bu durum; sanat ve edebiyat alanı için geçerli değildir. Özellikle Klasik Türk Edebiyatı, önceki dönemlerde başlattığı yükselişini devam ettirmiş; içerik ve şekil yönünden başarılı örneklerle varlığını sürdürmüştür. Bu dönemde çok sayıda şair yetişmiştir. Bu şairlerden birisi de Neşâtî’dir. Asıl adı Ahmet olan Neşâtî’nin Edirneli olduğu ve XVII. yüzyılın başında dünyaya geldiği düşünülmektedir. Döneminin ilimlerini küçük yaşta öğrenmeye başlamış, çeşitli mahlaslarla şiirler yazmıştır. Bir dönem Mevlevihane postnişinliği görevi üstlenmiştir. Birçok şaire hocalık yapmış, onların yetişmesinde etkili olmuştur. Döneminin ünlü akımı Sebk-i Hindî’den etkilenmiş; akımın önemli temsilcilerinden olmuştur. Şiirlerinde sağlam dili, kısa ve öz anlatımıyla dikkat çekmiştir. Çok sayıda şiiri bulunan Neşâtî’nin, özellikle gazel alanında başarılı olduğu söylenmektedir. Bu çalışmada Neşâtî’nin “tâb” redifli gazeli şerh edilecektir. Klasik şerh yönteminin yanı sıra, divanında bulunan diğer gazeller de taranacaktır. İncelenen gazeldeki benzer söyleyiş ve manaların, diğer gazellerde olup olmadığı tespit edilecektir. Böylelikle şairin gazellerinde kurduğu anlam dünyasına dair fikir edinilmiş olacaktır.

Keywords

Abstract

Seventeenth century; it is accepted as a period in which the Ottoman Empire started to decline in political, economic and social terms. However, this situation; it does not apply to the field of art and literature. Especially Classical Turkish Literature continued its rise that it started in the previous periods; It continued its existence with successful examples in terms of content and form. Many poets were brought up in this period. One of these poets is Neshati. It is thought that Neshati, whose real name was Ahmet, was from Edirne and was born at the beginning of the seventeenth century. He started to learn the sciences of his period at an early age and wrote poems with various pseudonyms. For a period he served as the Mevlevihane postnishin. He taught many poets and was effective in their training. The famous trend of its time was influenced by the Indian Style and he was one of the important representatives of the trend. He drew attention with his solid language, short and concise expression in his poems. Neshati, who has many poems, is said to be successful especially in the field of lyric poetry. In this study, the lyric of Neshati's "tâb" redif will be annotated. In addition, other lyrics on his Divan will be scanned. It will be determined whether similar phrases and meanings in the examined lyric exist in other lyrics. Thus, the idea of ​​the world of meaning established by the poet in his lyrics will be obtained.

Keywords